Yenilenebilir Enerjide Yeni Düzenlemeler
Dünyada 2020 yılında üretilen elektriğin yüzde 50'sinin yenilenebilir kaynaklardan olması planlanmaktadır. 2010 yılında kullanılacak elektrik enerjisinin yüzde 10'unun ise rüzgardan sağlanması hedeflenmektedir. Bunun dışında dünyada çok yaygın olmayan başka yenilenebilir enerji kaynakları da bulunmaktadır. Dalga, med-cezir (gel-git), çöpten sağlanan metan gazı ve kanalizasyon ısısından da ısınma ve elektrik üretimi için enerji elde edilebilmektedir. Doğaya saygılı enerji kaynaklarının kullanımı arttıkça, yeni enerji kaynakları konusunda yapılan araştırma faaliyetleri de günden güne artmaktadır. Türkiye'nin ise hidrolik kaynaklarının yüzde 65‘i değerlendirilmeyi beklemektedir. Rüzgar atlasıyla 48 bin megavatlık potansiyel açıklanmış olmasına rağmen üretim oranı hala çok düşüktür. Türkiye‘nin jeotermal enerji alanında Avrupa‘nın en zengin kaynak potansiyeline sahip ülkesi olduğu bilinirken, bu alana yönelik çok az yatırım bulunmaktadır. Ülkemizin güneş ve biyoenerjideki potansiyel de yerli ve yenilenebilir kaynaklar arasında değerlendirilebilir bir miktarı oluşturmaktadır.
Meselenin öneminin anlaşılmaya başlanması ile birlikte, hukuki düzenlemelere ihtiyaç duyularak 2005 yılında Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun” adı ile yenilenebilir enerji kaynaklarının teşvikine ilişkin bir yasa yürürlüğe girmiştir. Bu yasa ile hedeflenen yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik enerjisi üretim amaçlı kullanımının yaygınlaştırılması, bu kaynakların güvenilir, ekonomik ve kaliteli bir şekilde ekonomiye kazandırılması, kaynak çeşitliliğinin artırılması, sera gazı emisyonlarının azaltılması, atıkların değerlendirilmesi, çevrenin korunması ve bu amaçların gerçekleştirilmesinde ihtiyaç duyulan imalat sektörünün geliştirilmesidir. Ancak belirtilen tarihten bu yana, uygulama sonucunda yasada birtakım yetersizlik ve eksikler olduğu görülerek değişiklik yapılması kararlaştırılmıştır.Örneğin yasanın 6.maddesinde belirtilen teşvik miktarlarının rüzgar ve güneş santrallerinin maliyet farkları göz önünde bulundurulmuş ve yeni yasada farklı miktarlar düzenlenmesi düşünülmüştür.
TASARI İLE PLANLANAN YENİLİKLER:
1. BİYOGAZ kavramının 5346 sayılı kanundan çıkarılması suretiyle, biyokütle kavramı içerisinde değerlendirilmesine imkan tanınmıştır. Ayrıca ÇÖP GAZI kavramı tanımlanmıştır
2. YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAK ALANLARININ imar uygulamalarından korunması amacıyla, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına derecelendirme ve re'sen imar planlarına işlenmek üzere ilgili kurum ve kuruluşlara bildirme yetkisi tanınmıştır.
3. 31.12.2015 tarihinden önce işletmeye girecek yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik enerjisi üretim tesislerine tarife desteği sağlamak amacıyla; fiyat, süre ve ödeme usul ve esaslarını içeren “YEK DESTEKLEME MEKANİZMASI” getirilmiştir. Söz konusu mekanizmadaki fiyatlar 2010 yılı başından itibaren uygulanmaya başlayacaktır. 2/340 esas numaralı Teklifte öngörülen fiyatlar yükseltilmiş, 5'er yıllık süreler 10 yıla çıkarılmıştır.
4. Yoğunlaştırılmış güneş enerjisi ile birlikte yenilenebilir olmayan diğer enerji kaynaklarını kullanarak elektrik enerjisi üreten HİBRİT ÜRETİM TESİSLERİ‘de desteklenmiştir.
5. ÖNGÖRÜLEBİLİR BİR PİYASA ORTAMI sağlamak amacıyla 31/ 12/ 2011 tarihinden itibaren, 31/12/2015 tarihinden sonra işletmeye girecek üretim tesisleri için uygulanacak alım tarifelerinin yayımlanması zorunluluğu getirilmiştir.
6. Şirket kurma ve lisans alma yükümlülüklerinden muaf olan kurulu gücü 500 kilovatın altındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisleri için başvuru konusunda yönetmelik çıkarılması öngörülmüş ve HİDROELEKTRİK ÜRETİM TESİSLERİNDE SU KULLANIM ANLAŞMALARI için İl Özel İdareleri yetkilendirilmiştir.
7. ÇATILARDAN elektrik üretimini yaygınlaştırmak için, fotovoltaik güneş enerjisine dayalı muafiyetli üretim yapan tesisler tarife desteğinin süresi ve fiyatı daha yüksek tutulmuştur.
8. ATIK YAĞLARDAN elektrik üretimi yapan tesislerin tarife desteğinden yararlanabilmesi için 1000 kilovatlık kurulu güç sınırı getirilmiştir.
9. 31/12/2015 tarihinden önce işletmeye giren üretim tesislerinde kullanılan mekanik ve/veya elektro-mekanik aksamın YURT İÇİNDE İMAL edilmiş olması halinde, parçalar itibariyle tarife fiyatlarına eklemeler yapılması sağlanmıştır.
10. Yenilenebilir enerji kaynaklarında elektrik üretimi yapılan sahaların daha etkin ve verimli kullanımı amacıyla, saha dışına çıkılmaması ve işletme anında sisteme verilen gücün lisanslarında belirtilen kurulu gücü aşmaması kaydıyla EK KAPASİTE kurabilme imkanı getirilmiştir.
11. 10 yıl süreyle SİSTEM KULLANIM TARİFELERİNİ %90 indirimli olarak ödeme imkanı getirilmiştir.
12. Bağlantı görüşünün oluşturulması aşamasında, bu Kanun kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesislerine ÖNCELİK tanınması sağlanmıştır.
13. OTOPRODÜKTÖR lisansı başvurularında bağlantı görüşünün oluşturulması sırasında, ilgili tüzel kişinin tüketim tesisinin bağlı bulunduğu KENDİ mülkiyetindeki TRAFO MERKEZİ dikkate alınacaktır.
14. ENERJİ NAKİL HATLARI için alınacak bedellerde uygulanacak %85 indirimin süresi 10 yıldan 15 yıla çıkarılmış, faydalanabilecek tesislerin işlemeye girmeleri için öngörülen süre 31/12/ 2012 tarihinden 31/ 12/ 2015 tarihine uzatılmıştır.
15. KORUMA ALANLARINDA yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesislerine gerekli makamlardan olumlu görüş alınması kaydıyla İZİN verileceği hükme bağlanmıştır.
16. Hazineye ait taşınmazlar üzerindeki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik enerjisi üretim
tesislerinden HAZİNE PAYININ ALINMAYACAĞI hükme bağlanmıştır.
17. CEZALAR konusunda 5346 Sayılı Kanun ile 4628 Sayılı Kanun arasındaki PARALELLİK sağlanmıştır.
Görüşmeler sonucunda yapılan teklif kabul edilerek TBMM Genel Kurulunda görüşülecek ve yapılan düzenleme ile Türkiye de alternatif enerji yatırımlarının ve çeşitliliğinin artırılarak, yeni istihdam alanlarına katkı sağlayacaktır.
